Mô tả
Bộ ấm chén men Long Tuyền này gồm 9 món, cùng một lớp men xanh xám băng rạn, đựng trong hộp gỗ lót nhung. Ấm có hai dáng để chọn: Thạch Biều vuông vức hoặc Tây Thi tròn đầy.
Men rạn phủ kín từ ấm, tống, lọc đến sáu chiếc chén. Vì vậy cả bộ trông đồng nhất, như tạc từ cùng một khối ngọc sẫm.
Bộ nằm trong nhóm bộ ấm chén cao cấp của Ý Trà Quán. Bộ hợp để dùng lâu dài, hoặc làm quà cho người chơi trà.
Men xanh Long Tuyền – từ chén Việt Châu đến men rạn cốt sẫm
Người uống trà chuộng men xanh từ rất sớm. Trà Kinh của Lục Vũ đời Đường viết: “Việt Châu từ, Nhạc Châu từ giai thanh, thanh tắc ích trà.” Nghĩa là: chén Việt Châu, Nhạc Châu đều men xanh, mà men xanh thì tôn trà.
Cần nói rõ một điều: Lục Vũ khen chén Việt Châu. Ông không biết đến men Long Tuyền. Lò Long Tuyền ở Chiết Giang nổi lên muộn hơn, khoảng thế kỷ 10. Dòng gốm men xanh Long Tuyền (Longquan celadon) kế thừa truyền thống Việt Châu và rực rỡ nhất vào đời Nam Tống.
Long Tuyền có hai lối men. Lối cốt trắng, men trong gọi là Đệ Diêu. Lối cốt sẫm, men rạn gọi là Ca Diêu, cùng dòng với chén men Long Tuyền Ca Diêu Ý Trà Quán đang bán lẻ. Bộ ấm chén men Long Tuyền này theo lối cốt sẫm men rạn. Nhìn miệng ấm và miệng chén sẽ thấy viền nâu tía ở chỗ men mỏng lại.
Nắp hộp in dòng 世界非物质文化遗产, nhắc việc kỹ thuật nung thanh từ Long Tuyền được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể năm 2009. Danh hiệu này dành cho kỹ thuật truyền thống của cả vùng, không phải chứng nhận riêng cho bộ ấm.
Hai dáng ấm: Thạch Biều và Tây Thi
Hai phiên bản giống nhau ở tống, lọc, chén và hộp. Chỉ chiếc ấm khác dáng.
Ấm dáng Thạch Biều
Thạch Biều (石瓢) là dáng kinh điển của ấm Nghi Hưng. Theo một tài liệu đấu giá ấm Nghi Hưng, dáng này được cho là do Trần Mạn Sinh đời Thanh sáng tạo, thuộc bộ “Mạn Sinh thập bát thức”. Nguồn gốc dáng ấm này vẫn còn nhiều dị bản.
Bản men Long Tuyền giữ những nét nhận diện: thân hình thang, đáy rộng, vòi thẳng, núm hình cầu. Quai phủ men đồng bộ với thân. Miệng ấm rộng nên cho trà và dọn bã đều tiện.
Người đã quen ấm tử sa sẽ nhận ra dáng này ngay.
Ấm dáng Tây Thi
Tây Thi (西施) có thân tròn đầy, vòi ngắn, quai cong tròn. Tên dáng lấy từ mỹ nhân Tây Thi, gợi đường cong mềm mại.
Điểm riêng của bản này: quai và núm để mộc, không phủ men. Phần mộc tương phản với lớp men bóng, và cầm tay cũng đỡ trơn hơn.
Nên chọn dáng nào?
Chủ yếu chọn theo mắt nhìn. Thạch Biều vuông vức, cứng cáp, hợp bàn trà gỗ tối và người ưa nét cổ. Tây Thi mềm mại, gần gũi, hợp không gian nhỏ hoặc để làm bộ ấm chén quà tặng người mới chơi trà.
Bộ ấm chén men Long Tuyền gồm những gì?
- 1 ấm 260ml, dáng Thạch Biều hoặc Tây Thi
- 1 tống trà 220ml, có mỏ rót
- 1 bộ lọc có lưới mịn, kèm đế đỡ có lỗ thoát nước
- 6 chén 60ml, dáng tròn, lòng sâu
- 1 hộp gỗ lót nhung, khóa cài hai bên
Sáu chén vừa một bàn trà nhỏ. Hộp có ngăn định hình cho từng món, thuận tiện để cất giữ và mang đi biếu.
Bộ trà men rạn hợp pha trà gì?
Ấm 260ml vừa cho bàn trà sáu người. Ô long, hồng trà, bạch trà hay Phổ Nhĩ đều dùng tốt. Nếu lòng ấm phủ men, ấm sẽ không giữ mùi trà cũ, nên một ấm pha luân phiên nhiều loại được.
Lòng chén xanh xám làm nước trà hổ phách ánh lên sâu hơn so với chén trắng.
Cách dùng và bảo quản:
- Tráng nước sôi cả bộ trước lần dùng đầu tiên.
- Sau buổi trà, đổ bã, tráng nước nóng, để thật khô rồi mới xếp vào hộp. Cất khi còn ướt dễ làm lớp nhung lót bị ẩm mốc.
- Tránh đổi nhiệt đột ngột, ví dụ rót nước sôi vào ấm vừa lấy từ chỗ lạnh.
- Vân rạn sẽ ngấm màu trà dần theo thời gian. Muốn giữ vân sáng thì rửa ngay sau khi dùng.
Thông số kỹ thuật bộ ấm chén men băng rạn
- Chất liệu: gốm men xanh Long Tuyền, men băng rạn, cốt sẫm màu
- Xuất xứ: Long Tuyền, Chiết Giang, Trung Quốc
- Ấm: 260ml, dáng Thạch Biều hoặc Tây Thi
- Tống: 220ml, cao khoảng 9cm, rộng khoảng 9cm (tính cả mỏ rót)
- Chén: 6 chiếc, mỗi chiếc 60ml
- Lọc: 1 bộ gồm lọc lưới và đế thoát nước
- Hộp: gỗ, lót nhung, nắp in 龍泉青瓷
- Khay, lư trầm, khăn trong ảnh: không đi kèm
Bộ đang bày tại showroom 29 Lò Sũ, Hoàn Kiếm, Hà Nội. Zalo/Hotline 0961.101.101, giao toàn quốc. Quý trà hữu ghé cầm thử cả hai dáng ấm trước khi chọn bộ ấm chén men Long Tuyền hợp mình.
